برابر ماده 20 قانون ثبت احوال کشور :

- انتخاب نام با اعلام کننده است ، برای نام گذاری یک نام ساده یا مرکب ( حسین ، محمد مهدی ، و مانند آن ) که عرفاً یک نام محسوب می شود انتخاب خواهد شد.

- انتخاب نامهائی که موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی می‌گردد و همچنین عناوین و القاب و نامهای زننده و مستهجن یا نامتناسب با جنس ممنوع است .

- تشخیص نامهای ممنوع با شورایعالی ثبت احوال می باشد و این شورا نمونه های آن را تعیین و به سازمان اعلام میکند .
- انتخاب نام در مورد اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی تابع زبان و فرهنگ دینی آنان است .

- ذکر سیادت در اسناد سجلی ساداتی که سیادت آنان در اسناد سجلی پدر و یا جد پدری مندرج باشد و یا سیادت آنان با دلائل شرعی ثابت گردد الزامی است ، مگر کسانیکه خود را سید ندانند و یا عدم سیادت آنان شرعاً احراز شود .

 ....................................................................................................

برابر ماده 997 قانون مدنی :

نامهای قابل تغییر بشرح ذیل می باشد :

بموجب ماده 20 قانون ثبت احوال و تبصره های آن انتخاب نامهای زیر ممنوع و دارندگان آنها می توانند با رعایت مقررات مربوطه نسبت به تغییر آن اقدام نمایند .

1 - نامهائی که موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی می گردد .مانند : " عبدالات ، عبدالعزی "
( لات و عزی نام دو بت در مکه معظمه دوران قبل از اسلام است )

2 - اسامی مرکبی که عرفا" یک نام محسوب نمی شوند ( اسامی مرکب ناموزون )
مانند : " سعید بهزاد ، شهره فاطمه ، حسین معروف به کامبیز و ...."

3 - عناوین - اعم از عناوین لشکری و یا کشوری و یا ترکیبی از اسم و عنوان .مانند : " سروان ، سرتیپ ، دکتر ، شهردار و یا سروان محمد و و شهردار علی "

4 - القاب - اعم از ساده و مرکب . مانند : " ملک الدوله ، خان ، یا شوکت الملک ، حاجیه سلطان و سلطانعلی "

5 - اسامی زننده و مستهجن - زننده و مستهجن آندسته از نامهائی است که بر حسب زمان ، مکان یا مورد بدلایل و جهات زیر برای دارنده آن زننده و مستهجن باشد و مراتب به تأیید شورایعالی برسد .
5 - 1 - نامهائیکه معرف صفات مذموم و مغایر با ارزشهای والای انسانی است .
مانند : گرگ ، قوچی و ...."
5 - 2 - نامهائیکه با عرف و فرهنگ غالب و مقدسات مذهبی مردم مغایر باشد .
مانند " لات ، خونریز ، چنگیز و ... "
5 - 3 - نامهائیکه موجبات اشاعه و ترویج فرهنگ بیگانه گردد .
مانند : " وانوشکا ، ژاکاردو ، شاهدوست و .... "
5 - 4 - نامهائیکه موجب تحقیر اشخاص بوده و یا معنای لغوی آن در جامعه قابل پذیرش نباشد .
مانند : " صد تومانی ، گت آقا ، کنیز ، گدا و ... "

6 - اسامی نامتناسب با جنس .
مانند : " ماشاءاله برای اناث و یا انتخاب نام اشرف و یا اکرم برای افراد ذکور"

7 - حذف کلمات زائد و غیر ضروری در نام اشخاص .
مانند : " قلی ، غلام ، گرگ ، ذولف و قوچ "

8 - تصحیح اشتباهات املائی در نام اشخاص که بدلیل عدم آشنائی مامور با لهجه ها و الفاظ و معانی محلی و یا ناشی از تلفظ اظهار کننده پیش آمده .
مانند : " زهراب به سهراب و یا منیجه به منیژه و یا ... "

9 - هم نام بودن فرزند با پدر و یا مادر در یک خانواده .

10 - هم نام بودن برادران و یا خواهران در یک خانواده .

11 - تغییر نامها از صورت عربی به شکل فارسی از قبیل رحمن به رحمان ، اسمعیل به اسماعیل ، اسحق به اسحاق و ...

12 - تغییر نام کسانیکه با تأیید مراجع ذیصلاح به دین مبین اسلام مشرف می شوند .

13 - تغییر نام کسانیکه نام آنها اسامی ایام هفته باشد

14 - تغییر نام کسانیکه تغییر جنسیت داده و دادگاه صالحه حکم به تغییر نوع جنس در اسناد سجلی و شناسنامه آنان صادر نموده است .
پیشوند " عبد " خاص اسامی و صفات ذات پروردگار است و در سایر موارد متقاضی می تواند تقاضای حذف آنرا بنماید .

هر یک از اشخاص زیر با رعایت موارد نامهای قابل تغییر می توانند با مراجعه به ادارات ثبت احوال نسبت به درخواست تغییر نام اقدام نمایند .

1 - اشخاص 18 سال به بالا .

2 - افراد کمتر از 18 سال که دارای حکم رشد باشند .

3- پدر یا جد پدری با ارائه شناسنامه خود جهت فرزندان کمتر از 18 سال.

4- سرپرست قانونی ( قیم ، امین ، وصی ) برای افراد صغیر و محجور با ارائه مدارک مستند که سمت او احراز شده باشد.

   ....................................................................................................

مدارک مورد نیاز:

1 - ارائه اصل شناسنامه و دو برگ تصویر آن.

2 - تکمیل فرم درخواست تغییر نام. (فرم شماره 5)

3 - پرداخت هزینه  متعلقه طبق تعرفه جاری.

  نحوه مراجعه:

1 - برای تغییر نام کلیه ادارات ثبت احوال سراسر کشور آمادگی دریافت مدارک یاد شده را در ساعات و ایام اداری دارند.
ضمنا" تنظیم و تسلیم درخواست تغییر نام در غیر از محل صدور شناسنامه بلامانع است که در این گونه موارد پس از پذیرش درخواست و ارسال آن به اداره ذیربط (محل صدور شناسنامه ) و طرح در هیات حل اختلاف (فرم شماره 6)  اقدام لازم معمول و نتیجه جهت اطلاع متقاضی به اداره ارسال کننده اعلام خواهد شد.

2 - نظر به اینکه درخواست تغییر نام می بایست در هیات حل اختلاف اداره ذیربط (محل صدور شناسنامه ) مطرح و نسبت به آن با رعایت قوانین و مقررات مربوطه اتخاذ تصمیم گردد . فلذا موافقت با تغییر نام مورد درخواست موکول به رای صادره از سوی هیات حل اختلاف خواهد بود .

3 - پس از وصول رای هیات حل اختلاف بشرح ذیل اقدام خواهد شد.
الف : در صورتی که رای صادره بر له ( موافق ) خواسته درخواست کننده صادر شده باشد پس از رؤیت متقاضی و تقاضای اجراء نسبت به تعویض شناسنامه با نام جدید اقدام خواهد شد.
ب : چنانچه رای صادره بر علیه ( مخالف ) خواسته درخواست کننده صادر شده باشد متقاضی پس از رؤیت آن در صورت تمایل می تواند باستناد ماده 4 قانون ثبت احوال ظرف مهلت مقرر ( 10 روز از تاریخ ابلاغ ) نسبت به تصمیم متخذه به دادگاه محل اقامت خود مراجعه و اعتراض نماید.


توصیه های ضروری:
حدیث نبوی : بر پدر و مادر است که نام نیکو بر فرزند خود بگذارد.

 ....................................................................................................

 فرم درخواست تغییر نام

....................................................................................................

1 - عنوان 2 - مدارك مورد نياز 3 - مستندات تغييـر نــام ( از طريق هيات حل اختلاف ) ـ اصل و تصويرشناسنامه ـ فرم درخواست تغييرنام ـ فرم درخواست رسيدگي از هيات حل اختلاف ـ فيش بانكي ـ مدارك مثبته جهت احراز سمت افراد موضوع بند2 ستون خدمت گيرندگان   ـ ماده 20 قانون ثبت احوال ـ ماده 3 قانون ثبت احوال ـ دستورالعمل اجرائي تغييرنام ـ ليست نامهاي تغييريافته و مناسب   4 - خدمت گيرندگان 5 - خدمت دهندگان 6 - هدف 1ـ متقاضيان تغيير نام خود يا مولي عليه 2ـ وكيل قانوني ـ قيم يا وصي   واحد اطلاعات ـ دبيرخانه ـ كارشناس امورنام ـ بايگاني اسناد سجلي ـ رئيس اداره ـ معاون حقوقي و سجلي ـ مدير كل ـ كارشناس سازمان ـ مدير كل امور سجلي و پژوهش ـ اعضاء هيات حل اختلاف   رسيدگي به درخواست تغيير نام و اعلام نتيجه   7 - نوع فن آوري 8 - تعداد مراجعه 9 - تعداد فعاليت 10 - مدت زمان كل انجام كار دستي ـ مكانيزه   2   29   60 دقيقه       11 - مراحل انجام كار شرح زمان انجام (دقيقه) علائم گردش كار شرح زمان انجام (دقيقه) علائم گردش كار 1 ـ بررسي خواسته متقاضي ارائه فرم تغيير نام و حل اختلاف و عنداللزوم راهنمائي 4 £ 2 ـ وصول فرم تكميل شده درخواست تغيير نام، درخواست رسيدگي از هيات بهمراه ساير مدارك از متقاضي 3 m 3 ـ بررسي شناسنامه و مدارك ارائه شده از نظر احراز هويت و صلاحيت قانوني متقاضي 2 £ 4 ـ صدور دستور اداري و ثبت در دفتر و تعيين و ابلاغ وقت رسيدگي به متقاضي (درصورتيكه نام انتخابي در فهرست ها موجود باشد) 3 m 5 ـ ارسال پرونده به بايگاني اسناد سجلي جهت تطبيق مندرجات شناسنامه با سند سجلي و تهيه گزارش به انضمام رونوشت سند سجلي 4 = 6 ـ ارسال پرونده به اداره محل صدور جهت رسيدگي (درصورتيكه محل صدور شناسنامه اداره ديگري باشد) 1 = 7 ـ بررسي گزارش بايگاني اسناد سجلي و فهرست اسامي ممنوع و تغيير يافته و تطبيق آن با دستورالعمل و مقررات جاري 3 £ 8 ـ در صورتيكه نام مورد تقاضا در فهرست نامهاي ممنوع وجود دارد ، درخواست راساً در هيات مطرح خواهد شد. ـ m 9 ـ در صورتيكه نام مورد تقاضا در فهرست موجود نباشد، درخواست تغيير نام به اداره كل ارسال مي‌گردد 3 = 10 ـ بايگاني موقت سوابق 1 1 11 ـ صدور دستور اداري و ثبت در دفتر و ارجاع به واحد كارشناسي 2 m= 12 ـ بررسي درخواست و تطبيق با ليست نامهاي تغيير يافته 2 £ 13 ـ تكميل فهرست تغيير نام پيشنهادي و ارائه به مقام مافوق 2 m 14‌ـ ارسال ليست تكميل شده به اداره كل امور سجلي و پژوهش جهت اخذ مجوز 3 = 15‌ـ بايگاني موقت سوابق 1 1 16 ـ صدور دستور اداري و ثبت در دفتر و ارجاع به كارشناس ذيربط (اداره كل امور سجلي و پژوهش) 2 m= 17 ـ بررسي ليست اسامي و تهيه گزارش به مقام مافوق 3 £m 18 ـ اتخاذ تصميم در مورد فهرست‌هاي تنظيمي و عنداللزوم ارجاع به كميته نام جهت بررسي 3 ¯= 19 ـ تهيه پاسخ لازم و ارسال به اداره كل درخواست كننده 3 m= 20 ـ بايگاني سوابق 1 1 21 ـ اخذ مجوز يا نظريه اداره كل سجلي و پژوهش، صدور دستور و ثبت در دفتر و ارجاع به كارشناس 2 m= 22 ـ تهيه پاسخ لازم و ارسال به اداره درخواست كننده 3 m= 23 ـ بايگاني سوابق 1 1 24 ـ دريافت مجوز با نظر اداره كل و صدور دستور اداري و ثبت در دفتر و ارجاع به كارشناس ذيربط اداري 2 m= 25 ـ طرح موضوع در جلسه هيات و انشاء راي و ثبت در دفتر 1 m 26 ـ ابلاغ راي به متقاضي و اخذ درخواست اجراء راي و صدور دستور و ارجاع به بايگاني اسناد سجلي  2 m= 27 ـ ارسال تصميم هيات حل اختلاف به واحد درخواست كننده (درصورتيكه محل درخواست اداره ديگري باشد) ـ m 28 ـ اجراي راي در اسناد سجلي و تنظيم فرم تغييرات و معرفي متقاضي به واحد اخذ درخواست تعويض شناسنامه 2 m= 29 ـ بايگاني سوابق 1 1

 

....................................................................................................

برابر ماده 41 قانون ثبت احوال :

هر کس باید دارای نام خانوادگی باشد.
بموجب ماده 40 قانون ثبت احوال تغییر نام خانوادگی اشخاص منحصرا" با تصویب سازمان ثبت احوال کشور خواهد بود .

 - دارنده حق تقدم نام خانوادگی کسی است که برای اولین بار در قلمرو هر اداره ثبت احوال مستقل نام خانوادگی خاصی بنام او ثبت و مختص او شناخته شده باشد .

- حق تقدم نام خانوادگی پس از فوت دارندگان آن به ورثه قانونی او منتقل می شود ، دارنده حق تقدم نام خانوادگی یا وارث قانونی اومی‌توانند اجازه استفاده از نام خانوادگی خود را به اشخاص دیگر مشروط به آنکه محل صدور شناسنامه آنان یکی باشد بدهند .

اشخاص می توانند در موارد ذیل درخواست تغییر نام خانوادگی نمایند :

هر یک از اشخاص زیر که دارای نام خانوادگی قابل تغییر باشند می توانند با مراجعه به اداره ثبت احوال محل اقامت نسبت به درخواست تغییر نام خانوادگی اقدام نمایند . 

1 - اشخاص 18 سال به بالا .

2 - اشخاص کمتر از 18 سال که دارای حکم رشد باشند .

3 - پدر یا جد پدری با ارائه شناسنامه خود جهت فرزندان کمتر از 18 سال در صورتیکه نام خانوادگی پدر تغییر کرده باشد.

4 - قیم یا وصی برای اطفال تحت سرپرستی خود با ارائه مدارک مستند که سمت او احراز شده باشد .

....................................................................................................

مدارک مورد نیاز :

1 - تنظیم و تسلیم درخواست تغییر نام خانوادگی (فرم شماره 7) .

2 - ارائه اصل شناسنامه و دو برگ تصویر از کلیه صفحات .

3- ارائه اجازه نامه تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی از پدر یا جد پدری برای فرزندان کبیر که بخواهند از نام خانوادگی هر یک از آنها استفاده نمایند .

4- ارائه اجازه نامه تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی از دارنده حق تقدم نام خانوادگی مورد درخواست .
تبصره : " تنظیم اجازه نامه های مذکور در ادارات ثبت احوال نیز میسّر است . "

5- بانوانی که می خواهند از نام خانوادگی همسر خود استفاده نمایند مدارک ذیل را می‌بایست ارائه نمایند :
- تنظیم و تسلیم درخواست تغییر نام خانوادگی .
- اصل و تصویر شناسنامه متقاضی .
- اجازه نامه شوهر .
- اصل و تصویر کلیه صفحات شناسنامه شوهر و قباله نکاحیه .

 نحوه مراجعه:

1 - برای تغییر نام خانوادگی کلیه ادارات ثبت احوال سراسر کشور آمادگی دریافت مدارک یاد شده را در ساعات و ایام اداری دارند . تنظیم و تسلیم درخواست تغییر نام خانوادگی در غیر از محل صدور شناسنامه بلامانع است که در این گونه موارد پس از پذیرش درخواست و ارسال آن به اداره ذیربط (محل صدور شناسنامه ) اقدام لازم معمول و نتیجه جهت اطلاع متقاضی به اداره ارسال کننده اعلام خواهد شد .

2 - نظر به اینکه درخواست تغییر نام خانوادگی می بایست به تصویب سازمان ثبت احوال برسد لذا تغییر نام خانوادگی موکول به تصویب سازمان خواهد بود .

3 - پس از موافقت با تغییر نام خانوادگی بشرح ذیل اقدام خواهد شد .

4 - ابلاغ موافقت با تغییر نام خانوادگی به متقاضی توسط اداره ثبت احوال محل مراجعه .

5 - درخواست کتبی اجرای تغییر نام خانوادگی در اسناد سجلی توسط متقاضی و اقدام به تعویض شناسنامه .

6 – پرداخت هزینه  متعلقه طبق تعرفه جاری.

....................................................................................................

 توصیه های ضروری:

برگشت به نام خانوادگی اولیه امکان پذیر نیست در هنگام انتخاب نام خانوادگی جدید دقت لازم را مبذول نمایید .

فرم درخواست تغییر نام خانوادگی

 

1 - عنوان 2 - مدارك مورد نياز 3 - مستندات تغيير نام خانوادگي (انتخاب واژه بلامعارض) ـ اصل وتصويرشناسنامه متقاضي ـ فرم درخواست تغيير نام خانوادگي (فرم شماره يك) ـ فيش بانكي ـ مدارك مثبته جهت احراز سمت افراد موضوع بند2 ستون خدمت گيرندگان   ـ ماده40 قانون ثبت احوال ـ دستورالعمل اجرائي تغيير نام خانوادگي   4 - خدمت گيرندگان 5 - خدمت دهندگان 6 - هدف 1ـ متقاضيان تغييرنام خانوادگي خود ويا مولي عليه 2ـ وكيل قانوني ـ قيم يا وصي   واحداطلاعات ـ دبيرخانه ـ كارشناس ـ بايگاني اسناد سجلي ـ رئيس اداره ـ معاون حقوقي و سجلي ـ مدير كل استان ـ مدير كل امور سجلي و پژوهش   تغييرنام خانوادگي   7 - نوع فن آوري 8 - تعداد مراجعه 9 - تعداد فعاليت 10 - مدت زمان كل انجام كار دستي ـ مكانيزه   3   32   77 دقيقه       11 - مراحل انجام كار شرح زمان انجام (دقيقه) علائم گردش كار شرح زمان انجام (دقيقه) علائم گردش كار 1 ـ بررسي خواسته متقاضي و ارائه فرم و عنداللزوم و راهنمائي وي 5 £ 2 ـ اخذ فرم تكميل شده درخواست تغييرنام خانوادگي (فرم شماره1) ضمائم از متقاضي 2 m 3 ـ بررسي شناسنامه و مدارك ارائه شده از لحاظ احراز هويت و صلاحيت قانوني متقاضي 2 £ 4‌ـ بررسي تقاضاي درخواست كننده از نظر انطباق خواسته با مقررات ودستورالعملهاي مربوطه 3 £ 5 ـ كنترل وصدور دستور اداري، ثبت در دفتر و ارجاع به بايگاني اسناد سجلي و يا ارسال به محل صدور شناسنامه و بايگاني سوابق (درصورتيكه محل صدور اداره ديگري باشد) 3 m= 6 ـ بررسي و تطبيق فرم درخواست و مدارك ارائه شده با اسنادسجلي مربوطه و اظهار نظر درظهر فرم 4 £m 7 ـ ارجاع درخواست و ضمائم به كارشناس نام‌خانوادگي 1 = 8 ـ بررسي دفاتر نام خانوادگي جهت تعيين واژه بلامعارض با رعايت اولويت واژه هاي درخواستي] 3 £ 9 ـ درصورت بلا معارض بودن واژه انتخابي، ثبت موقت در دفتر نام خانوادگي و تائيد مراتب در فرم شماره 1 2 m 10 ـ پيشنهاد تغيير نام خانوادگي متقاضي با اعلام واژه مورد نظر به اداره كل ثبت احوال استان (فرم شماره2) 4 = 11 ـ ارسال رونوشت فرم شماره2 به اداره ثبت احوال درخواست كننده (درصورتيكه درخواست از اداره ديگري واصل شده باشد) 1 m 12 ـ بايگاني موقت سوابق 1 1 13 ـ دريافت فرم و صدور دستور اداري و ثبت در دفتر و ارجاع به كارشناس نام خانوادگي (اداره كل) 2 m= 14 ـ بررسي درخواست و مدارك و تطبيق با قوانين و مقررات و دستورالعمل جاري (درصورت ناقص بودن ـ مكاتبه با اداره درخواست كننده) 3 £ 15 ـ درج مشخصات در فهرست تغييرنام خانوادگي (فرم شماره3) و ارسال به اداره كل سجلي و پژوهش سازمان 4 m= 16 ـ بايگاني موقت سوابق 1 1 17 ـ صدور دستور اداري،اداره كل سجلي و پژوهش وارجاع به كارشناس نام خانوادگي 3 m= 18 ـ بررسي نام خانوادگي پيشنهاد شده و تهيه پاسخ و اظهار نظر و تسليم به مقام مافوق 5 £m 19 ـ بررسي و اتخاذ تصميم توسط مقام مسئول 2 ¯ 20 ـ ثبت واعلام نتيجه ويا ارسال ليست نام خانوادگي تصويب شده به اداره كل ثبت احوال استان 3 m 21 ـ بايگاني سابقه 1 1 22 ـ دريافت ليست ياپاسخ و صدور دستور و ثبت در دفتر و ارجاع به كارشناس نام خانوادگي همراه با ضمائم 2 m= 23 ـ تكميل فرم نام خانوادگي تصويب شده و ارسال به اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه (فرم شماره 4) (درصورت عدم موافقت باتغيير نام خانوادگي، اعلام مراتب با ذكر دليل به اداره محل صدور شناسنامه) 3 m 24 ـ بايگاني سوابق 1 1 25 ـ دريافت فرم وصدور دستوراداري و ارجاع به كارشناس همراه با ضمائم 2 m= 26 ـ ابلاغ نتيجه به متقاضي (فرم شماره5) و يا اداره درخواست كننده 2 m 27 ـ بايگاني موقت سوابق 1 1 28 ـ اخذ درخواست اجرا و صدور دستور اداري ثبت در دفتر، ارجاع به بايگاني اسناد سجلي 2 m 29 ـ اجراء نام خانوادگي در سند سجلي و تنظيم فرم تغييرات و ثبت در دفاتر نام خانوادگي 4 m 30 ـ هدايت متقاضي به دايره تعويض شناسنامه 1 = 31 ـ تهيه و ارسال آمار به اداره كل امور سجلي 3 m 32 ـ بايگاني سوابق 1 1 ]

تاريخ آخرين بازنگري :30/05/1389